Rzecznik Finansowy: banki nie powinny zwlekać z reakcją na wyrok TSUE C-744/24

Rzecznik Finansowy o wyroku TSUE C-744/24: banki nie powinny zwlekać z reakcją

Miesiąc po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 23 kwietnia 2026 r. (sprawa C-744/24) dr Michał Ziemiak, Rzecznik Finansowy, w wywiadzie dla Business Insider Polska ostrzega sektor bankowy przed powtórką scenariusza znanego ze sporów frankowych. Jego zdaniem banki powinny co do zasady jak najszybciej korygować nieprawidłowości w procedurach reklamacyjnych, zamiast czekać aż konsumenci zmęczeni bezczynnością branży masowo skierują sprawy do sądów.

Poniższy materiał stanowi relację z wywiadu (parafraza z atrybucją) — jak wynika z wywiadu Rzecznika Finansowego dla Business Insider Polska.

Najważniejsze tezy Rzecznika Finansowego

• Wyrok C-744/24 ma podwójne znaczenie. Z jednej strony banki muszą zmienić praktykę naliczania oprocentowania w nowo zawieranych umowach — najczęściej przez podniesienie oprocentowania od kwoty realnie udostępnionej klientowi. Z drugiej, dla umów już zawartych otrzymujemy orzeczenie korzystne dla konsumentów, choć — co Rzecznik wyraźnie podkreśla — TSUE nie przesądził wprost o tym, czy w każdej takiej sprawie aktywuje się sankcja kredytu darmowego (SKD).
• Kolejne pytanie prejudycjalne już w drodze. Według Rzecznika do TSUE trafiło niedawno pytanie sądu z Krakowa o to, czy źle naliczone oprocentowanie i błędnie wskazane RRSO stanowi samodzielną przesłankę uruchomienia SKD.
• Skala potencjalna jest ogromna. Wyrok dotyczy wszystkich kredytów konsumenckich do 255 550 zł (bez hipotek).
• Banki w sprawach SKD powinny postąpić inaczej niż przy „frankach". Postawa konfrontacyjna z lat 2015–2024 okazała się dla sektora najbardziej kosztowna. Rzecznik wprost zachęca branżę, by co do zasady uwzględniała reklamacje w fazie przedsądowej i rozliczała się z klientami bez kierowania spraw do sądu.
• Konieczna jest regulacja rynku kancelarii odszkodowawczych. Rzecznik wskazuje na ryzyko związane z agresywnymi metodami pozyskiwania spraw przez podmioty działające bez rygorów prawniczych (zakaz reklamy, zakaz pośrednictwa, zakaz dzielenia się wynagrodzeniem) — typowo spółki z o.o. z kapitałem 5 000 zł, w tym podmioty wykorzystujące cesję wierzytelności konsumenckich.

Dane Rzecznika Finansowego — skala wniosków o SKD

Dane za wywiadem Rzecznika Finansowego dla Business Insider Polska. Liczby pokazują trend — skala spraw związanych z konstrukcją kosztów kredytów konsumenckich systematycznie rośnie.

Zapowiedź: opinia rzecznika generalnego w sprawie C-831/24 (Machski)

Na 11 czerwca 2026 r. zapowiedziana jest opinia rzecznika generalnego TSUE w sprawie C-831/24 (Machski) — kluczowej dla pytania, czy sąd krajowy powinien badać przesłanki SKD z urzędu, nawet jeżeli konsument nie podniesie zarzutu wprost. Jeżeli kierunek opinii potwierdzi się w późniejszym wyroku, znacząco wzmocni to pozycję procesową kredytobiorców. Szczegółowo omówimy opinię w odrębnym wpisie — zapowiedź C-831/24 (link zostanie zaktualizowany po publikacji opinii).

Jak złożyć reklamację SKD do banku — krok po kroku

Poniższe wskazówki mają charakter ogólny i nie zastępują indywidualnej analizy umowy. Każda sprawa jest inna; przed wysłaniem reklamacji co do zasady warto skonsultować treść z prawnikiem.

1. Zbierz komplet dokumentów. Umowa, harmonogram spłat, regulamin, załączniki, potwierdzenia wpłat, korespondencja z bankiem. Bez kompletu trudno będzie precyzyjnie wskazać naruszenia art. 30 u.k.k.
2. Zidentyfikuj potencjalne naruszenia. Najczęściej dotyczą: skredytowanej prowizji doliczonej do kapitału, błędnie wyliczonego RRSO, nieprawidłowo wskazanej całkowitej kwoty kredytu, niepełnej informacji o pozaodsetkowych kosztach, misselling ubezpieczenia.
3. Złóż oświadczenie o skorzystaniu z SKD na piśmie. Oświadczenie powinno wskazywać konkretne naruszenia (z numerami artykułów u.k.k.) oraz żądanie rozliczenia kredytu jako bezkosztowego. Wysyłka listem poleconym za potwierdzeniem odbioru (lub przez bankowość elektroniczną z trwałym dowodem nadania).
4. Pilnuj terminu zawitego z art. 45 ust. 5 u.k.k. Uprawnienie wygasa po roku od dnia wykonania umowy — termin biegnie niezależnie od trwającej reklamacji.
5. Oceń odpowiedź banku. Bank ma 30 dni na ustosunkowanie się do reklamacji (w sprawach skomplikowanych do 60 dni). Jeżeli odmawia — pozostaje droga sądowa. Co do zasady ten etap jest dla banków najbardziej dotkliwy i to wtedy pojawia się realna szansa na rozliczenie kredytu jako bezkosztowego.

Skorzystaj z naszych narzędzi: sprawdź, czy Twoja umowa kwalifikuje się do SKD lub oszacuj potencjalną korzyść zanim wyślesz reklamację.

Co dalej z legislacją?

Rzecznik Finansowy zwraca uwagę na trwające prace nad projektem nowej ustawy o kredycie konsumenckim (przejętym przez rząd od UOKiK). Pojawiają się tam koncepcje wariantowości sankcji — tzw. „sankcja kredytu darowanego" i „sankcja kredytu półdarmowego". Z perspektywy konsumenta wariantowość może oznaczać złagodzenie skutku odstraszającego, choć Rzecznik nie postuluje rewolucji — wystarczyłyby, jego zdaniem, doprecyzowania w oparciu o aktualne orzecznictwo.

Z punktu widzenia osoby, która już dziś rozważa złożenie oświadczenia o SKD, kluczowe pozostaje działanie w obowiązującym stanie prawnym — nowelizacja może wejść w życie z różnymi okresami przejściowymi, a termin zawity biegnie niezależnie od prac legislacyjnych.

Stanowisko naszej kancelarii

Apel Rzecznika Finansowego o rozwiązywanie sporów na etapie reklamacji jest zbieżny z naszą wieloletnią praktyką. Każdą sprawę rozpoczynamy od bezpłatnej analizy umowy — sprawdzamy konstrukcję kosztów, mechanizm naliczania oprocentowania, parametry RRSO i terminy. Dopiero potem rekomendujemy klientowi konkretną ścieżkę: reklamację, ugodę albo skierowanie sprawy do sądu.

Nasze doświadczenie (ponad 4 300 korzystnych wyroków, działalność od 2013 r.) potwierdza tezę Rzecznika: co do zasady banki rzadko same wychodzą z propozycją rozliczenia, a najwięcej zyskują ci konsumenci, którzy działają systematycznie i wcześnie — zanim minie roczny termin zawity.

Nota prawna i źródło

Powyższy materiał stanowi relację z wywiadu opublikowanego w portalu Business Insider Polska (rozmowa z dr. Michałem Ziemiakiem, Rzecznikiem Finansowym; publikacja: 1 czerwca 2026 r.). Treść artykułu ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Każda sprawa wymaga analizy konkretnej umowy; wynik postępowania sądowego zależy każdorazowo od oceny sądu. C-744/24 nie przesądził o automatycznym zastosowaniu sankcji kredytu darmowego. SKD obejmuje kredyty konsumenckie do 255 550 zł i co do zasady nie obejmuje kredytów zabezpieczonych hipoteką. Uprawnienie z art. 45 ust. 5 u.k.k. wygasa po upływie roku od wykonania umowy.