Nowe pytania prejudycjalne TSUE w sprawach SKD — Kraków i Grudziądz (C-324/26)

Druga fala pytań prejudycjalnych — co przed nami

Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 (P.W. przeciwko Bank Pekao S.A.) otworzył nowy rozdział w polskich sporach o sankcję kredytu darmowego. Ale nie zamknął ich. Już w pierwszej połowie 2026 r. kolejne polskie sądy skierowały do TSUE nowe pytania prejudycjalne dotyczące różnych aspektów stosowania art. 45 u.k.k. i dyrektywy 2008/48/WE. Najgłośniejsze z nich to:

• Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia (postanowienie sędziego Świdra) — pytanie o szczegółowy katalog naruszeń obowiązków informacyjnych z art. 30 u.k.k. uruchamiających SKD.
• Sąd Rejonowy w Grudziądzu — postanowienie zarejestrowane w TSUE pod sygnaturą C-324/26 dotyczące kwestii terminowych i sposobu rozliczenia bezkosztowego kredytu.

Ten wpis to przewodnik po drugiej fali pytań prejudycjalnych w sprawach SKD: co już wiemy, co jest jeszcze otwarte i jakie konsekwencje może mieć dla konsumentów najbliższych 12–24 miesięcy. Tekst stanowi rozwinięcie „Wyrok TSUE C-744/24 a sankcja kredytu darmowego" — tam znajdziesz pełen kontekst wyroku, który zapoczątkował obecny etap orzeczniczy.

Czym jest pytanie prejudycjalne?

Pytanie prejudycjalne (preliminary reference) to mechanizm przewidziany w art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Pozwala sądowi krajowemu zwrócić się do TSUE o wykładnię prawa UE, jeżeli wynik krajowego postępowania zależy od tej wykładni. Wyrok TSUE wydany w trybie prejudycjalnym wiąże nie tylko sąd zadający pytanie, ale wszystkie sądy państw członkowskich UE.

W praktyce oznacza to, że nowe pytania prejudycjalne sądów polskich mogą — niezależnie od stron konkretnego postępowania — ukształtować linię orzeczniczą w całej UE w kwestii SKD i kredytu konsumenckiego.

Pytanie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia — kontekst sędziego Świdra

Postanowienie zadające pytanie prejudycjalne zostało wydane przez sędziego Świdra w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Śródmieścia. Sprawa, jaka legła u jego podstaw, jest klasyczna dla portfela polskich sporów SKD: kredyt gotówkowy z prowizją skredytowaną, w którym konsument zarzucił bankowi naruszenia obowiązków informacyjnych z art. 30 u.k.k.

Co zostało zapytane

Pytanie sędziego Świdra dotyczy w szczególności:

1. Czy każde naruszenie któregokolwiek z obowiązków informacyjnych wymienionych w art. 10 dyrektywy 2008/48/WE musi automatycznie uruchamiać sankcję — czy też sąd krajowy może oceniać wagę naruszenia.
2. Czy zasada skuteczności prawa UE wymaga zastosowania sankcji art. 45 u.k.k. także w sytuacjach, w których naruszenie ma charakter wyłącznie formalny (np. drobny błąd w opisie RRSO).
3. Jak interpretować "wykonanie umowy" dla potrzeb art. 45 ust. 5 u.k.k. — czy chodzi o spłatę pełną, częściową, czy też o moment zakończenia świadczeń pomocniczych.

Dlaczego to ważne

Pytanie sędziego Świdra dotyka najtrudniejszego punktu doktrynalnego sporu o SKD: gradacji naruszeń. Banki bronią się argumentem, że nie każda omyłka w umowie powinna oznaczać przekształcenie kredytu w bezkosztowy. Konsumenci i wielu sędziów uznaje, że literalna treść art. 45 u.k.k. nie pozwala na gradację — sankcja jest jedna, niezależnie od skali naruszenia.

Odpowiedź TSUE na to pytanie może na lata ukształtować linię orzeczniczą w całej UE.

Sprawa C-324/26 — Sąd Rejonowy w Grudziądzu

Drugim głośnym postępowaniem jest sprawa C-324/26 zarejestrowana w TSUE na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Grudziądzu. Tu pytanie ma bardziej techniczny charakter — dotyczy mechaniki rozliczenia kredytu po skutecznym powołaniu SKD.

Co zostało zapytane

Sąd w Grudziądzu zapytał między innymi:

1. Czy konsument, który spłaca kredyt w ratach po złożeniu oświadczenia SKD, ma prawo do zatrzymania spłat na poczet kapitału — czy musi nadal płacić raty zgodnie z harmonogramem do czasu prawomocnego wyroku.
2. Jak należy rozliczyć ubezpieczenia skredytowane w sytuacji, gdy ubezpieczyciel jest podmiotem trzecim względem banku.
3. Czy odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot, które bank ma zwrócić konsumentowi, biegną od dnia oświadczenia SKD, od dnia wezwania do zapłaty, czy od dnia wniesienia pozwu.

Praktyczne znaczenie

To pytania operacyjne — dotyczą codziennej praktyki sądów rozliczających kredyty po SKD. Odpowiedź TSUE może ujednolicić praktykę w całej Polsce i UE, w której obecnie różne sądy stosują różne mechanizmy obliczeniowe.

Mapa nowych pytań prejudycjalnych — synteza

W przypadku obu pytań TSUE prawdopodobnie wyda wyroki w 2027 r. Czas oczekiwania na rozstrzygnięcie w trybie prejudycjalnym wynosi z reguły 15–24 miesiące.

Co to oznacza dla konsumentów teraz

Dla osób już prowadzących sprawy SKD

• Sądy polskie w przeważającej większości nie zawieszają postępowań w oczekiwaniu na nowe wyroki TSUE — opierają się na już istniejącym wyroku C-744/24 i dotychczasowym orzecznictwie.
• W toczącej się sprawie warto jednak monitorować postanowienia sądu i w razie potrzeby wnosić o przeprowadzenie dowodu z nowych wyroków TSUE, gdy się ukażą.

Dla osób, które rozważają złożenie oświadczenia SKD

• Nie czekaj na nowe wyroki TSUE. Termin zawity 1 roku od wykonania umowy (art. 45 ust. 5 u.k.k.) biegnie niezależnie od kolejnych pytań prejudycjalnych.
• Obecne narzędzia argumentacyjne — w szczególności C-744/24 — są wystarczające do prowadzenia sprawy. Nowe wyroki TSUE prawdopodobnie wzmocnią pozycję konsumenta, ale to nie powód do zwłoki.

Dla osób, których kredyt zakończył się dawno

• Jeżeli upłynął rok od wykonania umowy, uprawnienie do skorzystania z SKD wygasło. Żaden nowy wyrok TSUE tego nie zmienia.
• Jeżeli upłynie wkrótce — działaj niezwłocznie. Złożenie oświadczenia SKD przerywa praktyczne ryzyko związane z terminem zawitym.

Granice SKD — przypomnienie zasad

Niezależnie od tego, jak ostatecznie wypowie się TSUE w nowych sprawach, zasady stosowania SKD pozostają stałe:

• SKD dotyczy kredytu konsumenckiego do 255 550 zł (gotówkowy, ratalny, konsolidacyjny, karta kredytowa).
• Co do zasady nie dotyczy kredytów hipotecznych — te są regulowane odrębną ustawą o kredycie hipotecznym.
• Termin zawity: 1 rok od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5 u.k.k.).
• Umowa musi być zawarta po 18 grudnia 2011 r.

Co może (a co nie może) zmienić nowy wyrok TSUE

Co realnie może się zmienić

• Bardziej rygorystyczne podejście do drobnych naruszeń (jeżeli TSUE odrzuci gradację).
• Ujednolicenie mechaniki rozliczenia kredytu po SKD (jeżeli TSUE doprecyzuje mechanizm odsetek ustawowych za opóźnienie).
• Jaśniejsze zasady traktowania ubezpieczeń skredytowanych.

Co prawie na pewno się NIE zmieni

• Termin zawity 1 roku z art. 45 ust. 5 u.k.k. — wynika z prawa krajowego i nie jest przedmiotem pytań.
• Zakres podmiotowy SKD — kredyt konsumencki do 255 550 zł, bez hipotecznych co do zasady.
• Konieczność oświadczenia konsumenta — bez tego sankcja nie uruchamia się sama.
• Konieczność postępowania sądowego lub ugody dla skutecznego rozliczenia bezkosztowego.

Komentarz prawnika — co rekomendujemy

Jako kancelaria specjalizująca się w sporach z bankami od 2013 r., z portfelem ponad 4 300 korzystnych wyroków, obserwujemy obecny etap rozwoju orzecznictwa SKD jako najkorzystniejszy w historii dla konsumenta. Mimo to:

1. Nie zalecamy zwlekania z analizą umowy w nadziei na korzystniejsze wyroki. Termin zawity 1 roku jest bezwzględny — czekanie może oznaczać utratę roszczenia.
2. Zalecamy bezpłatną analizę umowy już teraz. Pozwala ona ocenić ryzyko procesowe, potencjalne korzyści i wybrać moment złożenia oświadczenia SKD.
3. Zalecamy ostrożność wobec firm oferujących "gwarantowany" wynik — w sprawach sądowych nikt nie może obiecać wyroku. Można jednak rzetelnie ocenić mocne strony sprawy.

Powiązane pogłębienia

• Wyrok TSUE C-744/24 — przewodnik — pełny obraz orzeczenia, które zapoczątkowało obecny etap.
• Motyw 60 wyroku TSUE C-744/24 — analiza kluczowego fragmentu uzasadnienia.
• Odsetki od kosztów kredytu po TSUE — mechanizm i kalkulacje praktyczne.

Często powtarzane błędy interpretacyjne

Mit: „Jeżeli zaczekam na nowy wyrok TSUE, dostanę więcej." Fakt: Termin zawity nie biegnie wstecz. Czekanie zwiększa ryzyko utraty uprawnienia.

Mit: „Nowe pytania prejudycjalne wstrzymują wszystkie polskie sprawy." Fakt: Polskie sądy w większości procedują dalej, opierając się na istniejącym orzecznictwie.

Mit: „Wyrok w sprawie C-324/26 będzie dotyczył tylko Grudziądza." Fakt: Wyrok TSUE w trybie prejudycjalnym wiąże wszystkie sądy w UE.

Praktyczna timeline na najbliższe miesiące

Powyższe terminy są szacunkowe — TSUE nie publikuje dokładnych dat wyroków z dużym wyprzedzeniem.

Podsumowanie

Druga fala pytań prejudycjalnych — pytania krakowskie sędziego Świdra oraz sprawa C-324/26 z Grudziądza — może w kolejnych latach dalej wzmocnić pozycję konsumenta w sporach o SKD. Już dziś jednak narzędzia argumentacyjne, w szczególności wyrok C-744/24, są na tyle silne, że uzasadniają niezwłoczne działanie w sprawach kwalifikujących się do sankcji. Termin zawity 1 roku z art. 45 ust. 5 u.k.k. działa niezależnie od dalszego rozwoju orzecznictwa.

Jeżeli rozważasz wystąpienie z roszczeniem SKD — nie odkładaj decyzji w nieskończoność. Prześlij nam umowę i harmonogram; w ciągu kilku dni roboczych otrzymasz bezpłatną analizę z wyceną potencjalnych korzyści.

Nota prawna

Treść artykułu ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Pytania prejudycjalne wymienione w tekście (sąd krakowski sędziego Świdra; C-324/26 z Grudziądza) zostały opisane na podstawie publicznie dostępnych informacji o postępowaniach. Ich zakres może zostać doprecyzowany w toku postępowania przed TSUE. Stan prawny: maj 2026 r.