Słownik pojęć SKD

Zwięzłe definicje terminów spotykanych w sprawach sankcji kredytu darmowego oraz w prawie kredytu konsumenckiego. Pełne omówienia znajdziesz w odsyłających artykułach i na pozostałych podstronach serwisu — m.in. w FAQ oraz na blogu. Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje analizy konkretnej umowy.

Art. 30 u.k.k.

Przepis wymieniający obligatoryjne elementy umowy kredytu konsumenckiego — m.in. RRSO, całkowitą kwotę kredytu, całkowity koszt, harmonogram. Naruszenia tego artykułu są typową podstawą SKD.

Art. 45 u.k.k.

Przepis konstytuujący sankcję kredytu darmowego — uprawnia konsumenta do zwrotu kredytu bez odsetek i kosztów w razie naruszeń obowiązków informacyjnych. Ustęp 5 wprowadza termin zawity 1 roku.

Art. 45 u.k.k. — analiza →

Art. 49 u.k.k. / Lexitor

Prawo konsumenta do proporcjonalnego zwrotu kosztów (m.in. prowizji) przy wcześniejszej spłacie kredytu konsumenckiego, potwierdzone wyrokiem TSUE Lexitor (C-383/18).

Kalkulator Lexitor →

Bancassurance / misselling

Sprzedaż ubezpieczeń przez bank przy okazji kredytu. O missellingu mówimy, gdy produkt jest oferowany niedopasowanie do potrzeb konsumenta lub bez realnej możliwości rezygnacji.

Misselling i SKD →

Całkowita kwota kredytu

Suma środków pieniężnych udostępnianych konsumentowi do swobodnego dysponowania. Co do zasady nie obejmuje kredytowanych kosztów (prowizji, ubezpieczeń kredytowanych).

Całkowity koszt kredytu

Wszystkie koszty, jakie konsument musi ponieść w związku z umową — odsetki, prowizje, opłaty, koszty usług dodatkowych (np. ubezpieczeń), jeżeli ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu.

Dyrektywa 2008/48/WE

Unijna dyrektywa o umowach o kredyt konsumencki, którą Polska wdrożyła ustawą o kredycie konsumenckim. Stanowi punkt odniesienia dla wykładni przepisów krajowych przez TSUE.

Harmonogram spłat

Dokument określający daty, wysokość i strukturę poszczególnych rat (kapitał, odsetki, koszty). Załącznik do umowy kredytu i podstawowe narzędzie weryfikacji rozliczeń.

Konsument

Osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22¹ k.c.). Tylko konsumentom przysługuje SKD.

Koszty pozaodsetkowe

Wszystkie koszty kredytu inne niż odsetki kapitałowe — prowizje, opłaty przygotowawcze, ubezpieczenia kredytowane, opłaty administracyjne. Podlegają ustawowemu limitowi z art. 36a u.k.k.

Kredyt konsumencki

Kredyt udzielany konsumentowi do kwoty 255 550 zł (lub równowartości w walucie obcej), uregulowany w ustawie z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Co do zasady nie obejmuje kredytów zabezpieczonych hipoteką.

Kredytowane koszty

Koszty kredytu (prowizja, ubezpieczenie) finansowane samym kredytem — bank wypłaca je bezpośrednio sobie lub ubezpieczycielowi, a konsument spłaca je razem z kapitałem.

Odsetki kapitałowe

Odsetki należne kredytodawcy z tytułu udostępnienia kapitału — naliczane od salda kredytu przez okres umowy, według stopy nominalnej zapisanej w umowie.

Odsetki ustawowe za opóźnienie

Odsetki należne wierzycielowi za zwłokę w spełnieniu świadczenia pieniężnego — stopa referencyjna NBP powiększona o 5,5 punktu procentowego (art. 481 § 2 k.c.).

Aktualne stawki 2026 →

Oprocentowanie nominalne

Roczna stopa odsetek umownych liczona od kwoty kapitału pozostałego do spłaty, bez uwzględnienia prowizji i innych kosztów. Inaczej niż RRSO nie obejmuje pełnego kosztu kredytu.

Oświadczenie o SKD

Pisemne oświadczenie konsumenta składane kredytodawcy, w którym powołuje się on na art. 45 u.k.k. i żąda rozliczenia umowy bez odsetek i kosztów. Konieczne, aby skorzystać z sankcji.

Wzór oświadczenia →

Prowizja

Jednorazowa lub okresowa opłata pobierana przez kredytodawcę w związku z udzieleniem kredytu. Najczęściej kredytowana, czyli doliczana do salda do spłaty.

Pytanie prejudycjalne

Wniosek sądu krajowego do TSUE o wykładnię prawa unijnego. Wiele kluczowych rozstrzygnięć w sprawach SKD (m.in. C-744/24) zapadło w trybie prejudycjalnym.

Nowe pytania prejudycjalne →

RRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania)

Roczna procentowa wartość wszystkich kosztów kredytu w relacji do całkowitej kwoty kredytu, obliczana według wzoru z ustawy. Musi być wskazana w umowie i materiałach reklamowych.

RRSO — pełny artykuł →

Sankcja kredytu darmowego (SKD)

Uprawnienie konsumenta z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim do zwrotu kredytu bez odsetek i innych kosztów, jeżeli kredytodawca naruszył obowiązki informacyjne wskazane w ustawie.

Czym jest SKD →

Termin zawity

Termin materialnoprawny, którego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia — w SKD wynosi 1 rok od wykonania umowy (art. 45 ust. 5 u.k.k.). Nie podlega przerwaniu ani zawieszeniu jak przedawnienie.

Terminy w SKD →

Wyrok TSUE C-744/24

Wyrok z 23 kwietnia 2026 r. — bank nie może naliczać odsetek od kwot, których faktycznie nie udostępnił konsumentowi (np. kredytowanych kosztów). Wyrok nie orzekł wprost o SKD, lecz wzmacnia argumentację w sporach.

Analiza wyroku →